Обеспечение безопасности медицинского персонала в условиях воздействия инфекционных агентов является одной из ключевых задач современного здравоохранения. Исследование направлено на оценку эффективности и соответствия медицинских респираторов классов защиты FFP2 и FFP3 требованиям национального стандарта СТ РК 3963-2023, который впервые вводит унифицированные технические нормы респираторной защиты, гармонизированные с международными требованиями (EN 149:2001+A1:2009). Цель работы - провести комплексный анализ применения стандарта СТ РК 3963-2023 как инструмента обеспечения безопасности медицинских работников и определить степень его гармонизации с зарубежными стандартами. В исследовании использованы методы системного анализа, компаративистики и дескриптивной статистики. Анализ включал сравнение технических характеристик респираторов, эффективность фильтрации в диапазоне частиц 0,3-0,4 мкм, а также результаты лабораторных и клинических испытаний. Основные результаты показали, что казахстанский стандарт по основным параметрам эквивалентен европейскому EN 149 и обеспечивает высокий уровень защиты при соблюдении методик испытаний и требований к внутренней утечке. Респираторы FFP3 обладают технологическим преимуществом за счёт увеличенной плотности фильтрующего слоя (до 80 г/м²) и обеспечивают эффективность фильтрации более 99%, тогда как FFP2 демонстрирует 94–97%. Экономический анализ показал, что комбинированное использование FFP2 (80%) и FFP3 (20%) является оптимальной стратегией для медицинских учреждений. Ценность исследования заключается в научном обосновании национального подхода к стандартизации респираторной защиты и подтверждении его соответствия международным требованиям. Результаты могут быть использованы в практике санитарно-эпидемиологического надзора, сертификации средств индивидуальной защиты и разработке методических рекомендаций по обеспечению безопасности медицинского персонала.
Ensuring the safety of medical personnel under exposure to infectious agents is one of the key priorities of modern healthcare. This study aims to evaluate the effectiveness and compliance of medical respirators of protection classes FFP2 and FFP3 with the requirements of the national standard ST RK 3963-2023, which for the first time introduces unified technical regulations for respiratory protection harmonized with international requirements (EN 149:2001+A1:2009). The objective of the research is to perform a comprehensive analysis of the application of ST RK 3963-2023 as a tool for ensuring the safety of healthcare workers and to determine the degree of its harmonization with foreign standards. The study employs methods of system analysis, comparative analysis, and descriptive statistics. The analysis includes comparison of technical characteristics of respirators, filtration efficiency in the particle range of 0.3–0.4 µm, as well as results of laboratory and clinical tests. The key findings indicate that the Kazakhstan standard is equivalent to the European EN 149 in its main parameters and ensures a high level of protection when testing methodologies and internal leakage requirements are followed. FFP3 respirators possess a technological advantage due to increased filter density (up to 80 g/m²) and ensure filtration efficiency above 99%, whereas FFP2 demonstrates 94–97%. Economic analysis showed that combined use of FFP2 (80%) and FFP3 (20%) is the optimal strategy for healthcare facilities. The value of the study lies in the scientific justification of the national approach to standardizing respiratory protection and confirmation of its compliance with international requirements. The results may be applied in sanitary-epidemiological surveillance practice, personal protective equipment certification, and development of methodological recommendations aimed at ensuring the safety of medical personnel.
Инфекциялық агенттердің әсері жағдайында медициналық персоналдың қауіпсіздігін қамтамасыз ету қазіргі денсаулық сақтау жүйесінің негізгі міндеттерінің бірі болып табылады. Бұл зерттеу FFP2 және FFP3 қорғаныс класындағы медициналық респираторлардың халықаралық талаптармен (EN 149:2001+A1:2009) үйлестірілген және респираторлық қорғауға арналған бірыңғай техникалық нормаларды алғаш рет енгізетін ұлттық стандарт - СТ РК 3963-2023 талаптарына сәйкестігі мен тиімділігін бағалауға бағытталған. Зерттеудің мақсаты - СТ РК 3963-2023 стандартын медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету құралы ретінде кешенді талдау және оның шетелдік стандарттармен үйлесімділік дәрежесін анықтау. Зерттеу барысында жүйелік талдау, салыстырмалы талдау және дескриптивтік статистика әдістері қолданылды. Талдау респираторлардың техникалық сипаттамаларын, 0,3-0,4 мкм диапазонындағы бөлшектерді сүзу тиімділігін, сондай-ақ зертханалық және клиникалық сынақтардың нәтижелерін қамтыды. Негізгі нәтижелер Қазақстан стандартының негізгі параметрлері бойынша еуропалық EN 149 стандартына эквивалентті екенін және сынақ әдістемелері мен ішкі ауа өтімділігі талаптары сақталған жағдайда жоғары деңгейдегі қорғауды қамтамасыз ететінін көрсетті. FFP3 респираторлары сүзгі қабатының тығыздығының жоғары болуына (80 г/м²-ге дейін) байланысты технологиялық артықшылыққа ие және 99%-дан жоғары сүзу тиімділігін қамтамасыз етеді, ал FFP2 - 94-97% көрсетеді. Экономикалық талдау бойынша FFP2 (80%) және FFP3 (20%) респираторларын біріктіріп қолдану медициналық ұйымдар үшін оңтайлы стратегия болып табылады. Зерттеудің ғылыми құндылығы — респираторлық қорғауды стандарттау жөніндегі ұлттық тәсілді ғылыми негіздеу және оның халықаралық талаптарға сәйкестігін растау. Алынған нәтижелер санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау тәжірибесінде, жеке қорғану құралдарын сертификаттауда және медициналық персоналдың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша әдістемелік ұсынымдарды әзірлеуде қолданылуы мүмкін.