Дополнительное сравнение измерений трансформаторов тока (ТТ)

Additional comparison of current transformer (CT) measurements

Авторы

Ulbolsyn Maksat

Аннотация

Русский:

В статье представлены результаты дополнительных сличений COOMET.EM-S22, направленных на оценку согласованности государственного эталона коэффициента и угла масштабного преобразования синусоидального тока между национальными метрологическими институтами стран-участниц. Повышение точности измерений и обеспечение достоверного учёта электрической энергии является одной из ключевых задач современной электроэнергетики, где измерительные трансформаторы тока играют критически важную роль. Поэтому сопоставимость эталонных измерительных систем между странами является необходимым элементом глобальной метрологической инфраструктуры. Целью исследования являлась проверка международной сопоставимости эталонных систем измерения высоких токов и оценка согласованности результатов, полученных различными лабораториями. Методология сличений предусматривала поэтапную передачу эталонного трансформатора тока между НМИ и выполнение измерений коэффициента преобразования и фазового угла при различных значениях первичного тока в соответствии с утверждённым техническим протоколом. Анализ результатов показал высокую степень согласованности измерений: значение критерия |En| для большинства лабораторий не превышало единицы, что подтверждает метрологическую совместимость эталонов. Работа демонстрирует важность международных сравнений для обеспечения трассабельности, гармонизации национальных стандартов и повышения доверия к измерениям в области коммерческого учёта и контроля качества электрической энергии. Практическая значимость исследования заключается в укреплении метрологической инфраструктуры и улучшении межгосударственной сопоставимости измерений.

English:

This article presents the results of the supplementary comparison COOMET.EM-S22, aimed at assessing the consistency of the national standards for the transformation ratio and phase displacement angle of sinusoidal current among the participating National Metrological Institutes (NMIs). Ensuring the accuracy and traceability of current transformer measurements is essential for reliable energy metering and power quality assessment, making cross-country comparability of reference measurement systems a key requirement of modern metrological practice. The purpose of the study was to evaluate the international comparability of high-power AC measurement standards and determine the degree of agreement among measurement results obtained by different laboratories. The methodology followed the COOMET technical protocol, which involved sequential transfer of a reference current transformer between NMIs and performing measurements of the transformation ratio and phase displacement at predefined levels of primary current. The comparison results demonstrated a high degree of consistency, with the majority of normalized deviation values |En| being within ±1, confirming the metrological compatibility of the participating national standards. These findings underline the importance of international comparisons for establishing measurement traceability, harmonizing national calibration methodologies, and enhancing confidence in high-power AC energy measurement systems. The practical significance of the study lies in supporting the alignment of national standards and improving the reliability of commercial energy metering within international energy markets.

Казахский:

Бұл мақалада COOMET.EM-S22 қосымша салыстыруларының нәтижелері қарастырылады. Бұл салыстырулар қатысушы елдердің ұлттық метрологиялық институттарында синусоидалық токтың түрлендіру коэффициенті мен фазалық ығысу бұрышы бойынша мемлекеттік эталондардың келісімділігін бағалауға бағытталған. Электр энергиясын есепке алу, сапасын бақылау және энергия жүйесінің сенімділігі үшін ток трансформаторларының дәлдігі шешуші рөл атқарады, сондықтан эталондық өлшеу жүйелерінің сәйкестігін растау аса маңызды. Зерттеудің мақсаты – жоғары қуатты айнымалы токты өлшеуге арналған эталондық жүйелердің халықаралық салыстырмалылығын тексеру және олардың метрологиялық сипаттамаларының үйлесімділігін бағалау. Методология COOMET хаттамасына сәйкес эталондық трансформаторларды қатысушы зертханалар арасында кезекпен беру және беру коэффициенті мен фазалық бұрышты әртүрлі ток деңгейлерінде өлшеуді қамтыды. Негізгі нәтижелер эталондардың көпшілігі жақсы келісімділікті көрсеткенін дәлелдейді (|En| ≤ 1). Бұл сличения ұлттық эталондардың техникалық жарамдылығын растауға, өлшеулердің халықаралық трассабельдігін қамтамасыз етуге және энергия саласындағы есептеулердің нақтылығын арттыруға мүмкіндік береді. Жұмыстың практикалық маңызы – елдер арасындағы стандарттарды үйлестіруді жақсарту және электр энергиясының коммерциялық есебінің сенімділігін күшейту.

Ключевые слова

Русский:
сличения эталонов, измерительные трансформаторы тока, коэффициент преобразования, угол фазового сдвига, качество электрической энергии, метрологическое обеспечение, национальные метрологические институты (НМИ).
English:
comparison of standards, measuring current transformers, conversion coefficient, phase shift angle, quality of electrical energy, metrological support, national metrological institutes (NMI)
Казахский:
эталондарды салғастыру, өлшеуіш тоқ трансформаторлары, түрлендіру коэффициенті, фазалық бұрыш ығысуы, электр энергиясының сапасы, ұлттық метрология институттары (ҰМИ), метрологиялық қамтамасыз ету.

Дополнительные материалы