В статье рассматривается актуальная проблема обеспечения качества и безопасности пищевой продукции. Несмотря на активное продвижение требований качества, внедрение систем управления качеством на предприятиях остаётся сложной задачей. Основное внимание уделено различию понятий «качество» и «безопасность», законодательным определениям этих терминов и этапам их практического применения. Рассмотрены ключевые международные и национальные стандарты, применяемые в производстве и обороте пищевой продукции, включая Codex Alimentarius, НАССР, GMP, ISO 9001, ISO 22000 и стандарты товарного качества ЕЭК ООН. Показана роль стандартов в системном управлении процессами производства, контроле безопасности и повышении доверия потребителей. Анализ демонстрирует, что внедрение стандартов способствует оптимизации производственных процессов, снижению рисков, соблюдению нормативных требований и повышению конкурентоспособности на внутренних и внешних рынках. В работе подчёркнута необходимость регулярной инспекции продукции и комплексного подхода к управлению качеством, что является ключевым фактором устойчивого развития пищевой отрасли. Кроме того описаны положительные стороны внедрения таких стандартов на предприятиях при производстве пищевой продукции, в том числе предназначенной для экспорта в зарубежные страны.
The article addresses the current issue of ensuring the quality and safety of food products. Despite active promotion of quality requirements, the implementation of quality management systems at enterprises remains a challenging task. The focus is on the distinction between the concepts of “quality” and “safety,” their legislative definitions, and the stages of their practical application. Key international and national standards used in the production and circulation of food products are reviewed, including Codex Alimentarius, HACCP, GMP, ISO 9001, ISO 22000, and UNECE product quality standards. The role of standards in systematizing production processes, controlling safety, and enhancing consumer trust is demonstrated. Analysis shows that the implementation of standards contributes to the optimization of production processes, risk reduction, compliance with regulatory requirements, and increased competitiveness in domestic and international markets. The study emphasizes the importance of regular product inspection and an integrated approach to quality management. Additionally, the positive effects of implementing such standards at enterprises, including for products intended for export, are described.
Мақалада азық-түлік өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі қарастырылады. Сапа талаптарын белсенді енгізуге қарамастан, кәсіпорындарда сапаны басқару жүйелерін толық енгізу қиындық тудырады. Негізгі назар «сапа» мен «қауіпсіздік» ұғымдарының айырмашылығына, осы терминдердің заңнамалық анықтамаларына және олардың практикалық қолдану кезеңдеріне аударылған. Өндіріс пен айналымда қолданылатын негізгі халықаралық және ұлттық стандарттар талданады, соның ішінде Codex Alimentarius, НАССР, GMP, ISO 9001, ISO 22000 және ЕЭК ООН тауар сапасы стандарттары. Стандарттардың өндіріс процестерін жүйелеудегі, қауіпсіздікті бақылаудағы және тұтынушылар сенімін арттырудағы рөлі көрсетілген. Талдау стандарттарды енгізудің өндіріс тиімділігін арттыруға, тәуекелдерді азайтуға, нормативтік талаптарға сәйкестікті қамтамасыз етуге және ішкі және сыртқы нарықтарда бәсекеге қабілеттілікті көтеруге ықпал ететінін дәлелдейді. Жұмыста өнімді тұрақты тексеру және сапаны кешенді басқару тәсілінің маңыздылығы атап көрсетілген. Сонымен қатар, азық-түлік өнімдерін, соның ішінде экспортқа арналған өнімдерді өндіру кезінде стандарттарды енгізудің кәсіпорындарға тигізетін оң әсері сипатталған.