В условиях усиливающегося международного и национального климатического регулирования расчёт углеродного следа продукции (УСП) приобретает стратегическое значение для компаний, стремящихся не только к соблюдению требований отчётности, но и к формированию устойчивых конкурентных преимуществ. Настоящее исследование посвящено анализу рисков и выгод, связанных с расчётом и стандартизацией УСП, а также оценке его потенциала как инструмента экологического и рыночного управления. Объектом исследования выступает углеродный след продукции, а предметом — его влияние на регуляторные и рыночные аспекты деятельности предприятий. В работе рассматриваются международные и национальные стандарты, а также эмпирические и теоретические исследования, посвящённые восприятию УСП со стороны потребителей, инвесторов и регуляторов. Выводы подтверждают, что корректный расчёт и прозрачная отчётность по УСП позволяют снизить регуляторные и репутационные риски, выявить углеродоёмкие стадии жизненного цикла продукции и повысить привлекательность компании в условиях ужесточения экологического регулирования (например, механизм трансграничного углеродного регулирования, CBAM). Кроме того, УСП — это не только универсальный показатель экологичности, но и специализированный инструмент, эффективность которого зависит от цели применения, уровня стандартизации и способности к верификации. Результаты исследования могут быть использованы компаниями для интеграции УСП в климатическую и маркетинговую стратегию, а также в целях подготовки к новым требованиям международной торговли
In the context of growing international and national climate regulation, the calculation of product carbon footprint (CFP) is of strategic importance for companies seeking not only to comply with reporting requirements, but also to build sustainable competitive advantage. This study is devoted to the analysis of risks and benefits associated with the calculation and standardization of SCP, as well as the assessment of its potential as a tool for environmental and market management. The object of the study is the carbon footprint of products, and the subject is its impact on the regulatory and market aspects of enterprises. The paper reviews international and national standards, as well as empirical and theoretical studies on the perception of CFP by consumers, investors and regulators. The findings confirm that correct calculation and transparent reporting of CFP can reduce regulatory and reputational risks, identify carbon-intensive stages of the product life cycle and increase the attractiveness of the company in the face of stricter environmental regulation (e.g. CBAM). In addition, CFP is not only a universal indicator of environmental performance, but also a specialized tool, the effectiveness of which depends on the purpose of application, the level of standardization and the ability to verify. The results of the study can be used by companies to integrate CFP into climate and marketing strategies and to prepare for new international trade requirements.
Халықаралық және ұлттық климаттық реттеулердің қатаюы жағдайында өнімнің көміртек ізі (ӨКІ) - компаниялар үшін стратегиялық маңызға ие көрсеткішке айналуда. Бұл зерттеу ӨКІ-ні есептеу мен стандарттауға байланысты тәуекелдер мен пайдаларды талдауға, сондай-ақ оны экологиялық және нарықтық басқару құралы ретінде бағалауға арналған. Зерттеудің объектісі — өнімнің көміртек ізі, ал пәні — оның кәсіпорындардың нарықтық және реттеуші қызметіне ықпалы. Жұмыста халықаралық және ұлттық стандарттар, сондай-ақ тұтынушылардың, инвесторлардың және реттеушілердің ӨКІ-ге деген көзқарасына арналған эмпирикалық және теориялық зерттеулер қарастырылады. Зерттеу нәтижелері ӨКІ-ні дұрыс есептеу мен ашық есептілік жүргізу компанияларға реттеушілік және беделдік тәуекелдерді төмендетуге, өнімнің өмірлік цикліндегі жоғары көміртекті кезеңдерді анықтауға және экологиялық талаптардың күшеюі жағдайында (мысалы, CBAM) нарықтық тартымдылығын арттыруға мүмкіндік беретінін көрсетеді. Сонымен қатар, ӨКІ — бұл жай ғана экологиялық таза өнімнің көрсеткіші емес, сонымен қатар қолдану мақсатына, стандарттау деңгейіне және тексеру мүмкіндігіне байланысты тиімділігі айқындалатын арнайы құрал. Зерттеу нәтижелерін компаниялар климаттық және маркетингтік стратегияға КІӨ-ні енгізу, сондай-ақ халықаралық саудадағы жаңа талаптарға дайындалу үшін пайдалана алады.